Πατήστε ESC για κλείσιμο

ελληνική οικονομία - Spoiler - Φωτογραφίες, video

Ιανουάριος-Μάϊος: Κατέρρευσαν 78,5% οι εισπράξεις από τουρισμό-Εκτίναξη ελλείμματος Ισοζυγίου Πληρωμών

Newsteam 0 Comments

Μειώθηκαν κατά 78,5% οι εισπράξεις από τον τουρισμό το διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου, εξαιτίας των περιορισμών στις μετακινήσεις που επιβλήθηκαν λόγω την πανδημίας του νέου κορονοϊού και με τις αφίξεις των τουριστών να μειώθηκαν κατά 63,8%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.

Οι εξελίξεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών να αυξηθεί κατά 706 εκατ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2020 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019 και να διαμορφωθεί στα 5,6 δισ. ευρώ.

Αξίζει να αναφερθεί ότι μόνο τον Μάιο του 2020, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εμφάνισε έλλειμμα 914 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 270 εκατ. ευρώ τον Μάιο του 2019.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών περιορίστηκε σημαντικά, πρωτίστως λόγω της συρρίκνωσης του πλεονάσματος του ταξιδιωτικού ισοζυγίου, το οποίο σχεδόν μηδενίστηκε, καθώς οι αφίξεις μη κατοίκων ταξιδιωτών και οι σχετικές εισπράξεις παρουσίασαν μείωση κατά 97,7% και 99,2% αντίστοιχα. Παράλληλα, μείωση κατά 98,2% σημείωσαν και οι αντίστοιχες πληρωμές.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών περιορίστηκε, δεδομένου ότι οι εισαγωγές μειώθηκαν περισσότερο από τις εξαγωγές. Η μείωση τόσο των εξαγωγών όσο και των εισαγωγών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των εξαγωγών και εισαγωγών καυσίμων, στην οποία συνέβαλε και η πτώση των διεθνών τιμών του πετρελαίου.

Οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα μειώθηκαν κατά 18,7% σε τρέχουσες τιμές (18,1% σε σταθερές τιμές), ενώ οι αντίστοιχες εισαγωγές μειώθηκαν με ταχύτερο ρυθμό, κατά 27,8% (27,1% σε σταθερές τιμές).

Μείωση κατά 20,6% καταγράφηκε και στο ισοζύγιο μεταφορών, λόγω της επιδείνωσης των ισοζυγίων των θαλάσσιων και των αεροπορικών μεταφορών.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου πρωτογενών εισοδημάτων αυξήθηκε, ενώ το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων κατέγραψε έλλειμμα, έναντι πλεονάσματος τον αντίστοιχο μήνα του 2019, το οποίο οφειλόταν σε μεγάλο βαθμό στην καταβολή στο Ελληνικό Δημόσιο των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων (ANFA/SMP), το Μάιο του 2019. Η σχετική καταβολή για το 2020 θα καταγραφεί τον Ιούλιο του 2020.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών περιορίστηκε, καθώς οι εισαγωγές μειώθηκαν με ταχύτερο ρυθμό από τις εξαγωγές. Οι εξελίξεις των εξαγωγών και εισαγωγών αντανακλούν σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις των εξαγωγών και εισαγωγών καυσίμων αντίστοιχα, όπως προαναφέρθηκε. Οι εξαγωγές αγαθών χωρίς καύσιμα μειώθηκαν κατά 4,1% σε τρέχουσες τιμές (3,6% σε σταθερές τιμές), ενώ οι αντίστοιχες εισαγωγές μειώθηκαν κατά 11,6% (11,1% σε σταθερές τιμές).

Ισοζύγιο Κεφαλαίων

Το Μάιο του 2020, το ισοζύγιο κεφαλαίων εμφάνισε πλεόνασμα 203 εκατ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 24 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2019, λόγω κυρίως της αύξησης των εισπράξεων της γενικής κυβέρνησης. Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2020, το ισοζύγιο κεφαλαίων παρουσίασε πλεόνασμα 594 εκατ. ευρώ, κατά 403 εκατ. ευρώ μεγαλύτερο από εκείνο της ίδιας περιόδου του προηγούμενου έτους.

Συνολικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών και Κεφαλαίων

Το Μάιο του 2020, το συνολικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και κεφαλαίων (το οποίο αντιστοιχεί στις ανάγκες της οικονομίας για χρηματοδότηση από το εξωτερικό) κατέγραψε έλλειμμα 711 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 246 εκατ. ευρώ το Μάιο του 2019. Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2020, το έλλειμμα διαμορφώθηκε σε 5,0 δισεκ. ευρώ, αυξημένο κατά 303 εκατ. ευρώ σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019.

Ισοζύγιο Χρηματοοικονομικών Συναλλαγών

Το Μάιο του 2020, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων οι υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού (άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα) αυξήθηκαν κατά 218 εκατ. ευρώ και οι απαιτήσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού αυξήθηκαν κατά 81 εκατ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται στην αύξηση (κατά 4,1 δισεκ. ευρώ), των τοποθετήσεων κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού. Η μείωση των υποχρεώσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στη μείωση (κατά 2,1 δισεκ. ευρώ) των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η μείωση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού είναι αποτέλεσμα κυρίως της μείωσης κατά 489 εκατ. ευρώ των τοποθετήσεων των εγχώριων πιστωτικών ιδρυμάτων, θεσμικών επενδυτών και επιχειρήσεων σε καταθέσεις και repos στο εξωτερικό, η οποία αντισταθμίστηκε μερικώς από τη στατιστική προσαρμογή που συνδέεται με την έκδοση χαρτονομισμάτων. Η αύξηση των υποχρεώσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην αύξηση (κατά 6,4 δισεκ. ευρώ) των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET).

Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2020, στην κατηγορία των άμεσων επενδύσεων οι  υποχρεώσεις των κατοίκων έναντι του εξωτερικού (που αντιστοιχούν σε άμεσες επενδύσεις μη κατοίκων στην Ελλάδα) αυξήθηκαν κατά 1,2 δισεκ. ευρώ.

Στις επενδύσεις χαρτοφυλακίου, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στην αύξηση (κατά 14,7 δισεκ. ευρώ) των τοποθετήσεων κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του εξωτερικού. Η μείωση των υποχρεώσεών τους έναντι του εξωτερικού οφείλεται κυρίως στη μείωση (κατά 7,4 δισεκ. ευρώ) των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε ομόλογα και έντοκα γραμμάτια του Ελληνικού Δημοσίου.

Στην κατηγορία των λοιπών επενδύσεων, η αύξηση των απαιτήσεων των κατοίκων έναντι του εξωτερικού (κατά 2,4 δισεκ. ευρώ) οφείλεται κυρίως στη στατιστική προσαρμογή που συνδέεται με την έκδοση τραπεζογραμματίων. Η αύξηση των υποχρεώσεών τους έναντι του εξωτερικού αντανακλά κυρίως την αύξηση (κατά 20,3 δισεκ. ευρώ) των τοποθετήσεων μη κατοίκων σε καταθέσεις και repos στην Ελλάδα (περιλαμβάνεται και ο λογαριασμός TARGET) και την αύξηση (κατά 7,2 δισεκ. ευρώ) των δανειακών υποχρεώσεων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα προς μη κατοίκους.

Στο τέλος Μαΐου του 2020, τα συναλλαγματικά διαθέσιμα της χώρας διαμορφώθηκαν σε 8,7 δισεκ. ευρώ, έναντι 6,5 δισεκ. ευρώ στο τέλος Μαΐου του 2019.

 

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Δημοσιονομική τρύπα 6 δις το α’εξάμηνο. Το ευρώ ερειπώνει-υπερχρεώνει την χώρα

Newsteam 0 Comments

Στα 6 δις φτάνει η δημοσιονομική τρύπα που έχει προκαλέσει στον κρατικό προϋπολογισμό κατά το α’εξάμηνο η παρούσα κρίση και η στρατηγική  διαχείρισης της από την κυβέρνηση μέσα στην ευρωφυλακή.

Το πρωτογενές έλλειμμα στο α’εξάμηνο ανήλθε σε 5.8 δις ευρώ, ενώ προβλεπόταν πλεόνασμα 313 εκ. ευρώ, με την διαφορά να φτάνει σε 6,1 δις ευρώ.

Η μεγάλη αυτή απόκλιση είναι ενδεικτική των σφοδρών πιέσεων που δέχεται φέτος αλλά και θα δεχθεί τον επόμενο χρόνο ο προϋπολογισμός, καθώς όλα δείχνουν ότι τους επόμενους μήνες το έλλειμμα θα αυξάνεται, λόγω εκτόξευσης των δαπανών και μεγάλης μείωσης των εσόδων.

Στα θετικά, πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί η σχετικά μικρότερη  του αναμενόμενου μείωση των φορολογικών εσόδων τον Ιούνιο σε σχέση με τον στόχο που είχε θέσει το υπουργείο Οικονομικών.

Το επόμενο διάστημα, ιδιαίτερα λόγω της κρίσης του τουρισμού, αναμένεται το έλλειμμα του προϋπολογισμού να γνωρίσει ακόμα μεγαλύτερη εκτίναξη.

Πολλοί προβλέπουν ότι το έλλειμμα μπορεί να φτάσει  και να ξεπεράσει το 10% του ΑΕΠ, δηλαδή σε επίπεδα που οδήγησαν την Ελλάδα στα Μνημόνια και σε πρωτοφανή λιτότητα.

Έτσι, η Ελλάδα, παρότι ουραγός σε δαπάνες για την αντιμετώπιση της κρίσης, θα βγει, όποτε βγει από την παρούσα κρίση, ερειπωμένη, απίστευτα υπερχρεωμένη και με υποθηκευμένο επ’ αόριστον το μέλλον της.

Τα επόμενα χρόνια η Ελλάδα προβλέπεται να γνωρίσει μια πρωτοφανή παραγωγική ερήμωση, φτώχεια, ανεργία, πείνα και εξαθλίωση με μαζικά λουκέτα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και δραστηριότητες στα μεγάλα αστικά κέντρα και στην ύπαιθρο.

Η Ελλάδα αν δεν βγει από την ευρωζώνη σε μια πορεία αποδέσμευσης από την Ε.Ε, ώστε να μπορέσει με δωρεάνχρήμα και χωρίς απαράδεκτες δεσμεύσεις να καθορίσει με προοδευτικό προσανατολισμό το μέλλον της, δεν πρόκειται ποτέ να γνωρίσει άσπρη μέρα τόσο η οικονομία της όσο και ο ελληνικός λαός.

Κ.Μ

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Βούλιαξαν -40% τα δημόσια έσοδα τον Ιούνιο. Σε αδιέξοδο η κυβέρνηση

Newsteam 0 Comments

Μηνύματα καταβαράθρωσης των δημοσίων εσόδων τον Ιούνιο φθάνουν στο υπουργείο Οικονομικών με την βουτιά στις εισπράξεις να φθάνει στο 40% ανεβάζοντας στο κόκκινο την αγωνία των επιτελών καθώς αντίστοιχες ενδείξεις έρχονται και από το μέτωπο του τουρισμού.

Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία των ξενοδόχων οι κρατήσεις στους περισσότερους ταξιδιωτικούς προορισμούς κινούνται σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα με τη πληρότητα να μην ξεπερνάει το 20%.

Οι εκτιμήσεις για τις παρενέργειες στο κλάδο αναθεωρούνται επί το δυσμενέστερο με κυρίαρχο πλέον το σενάριο για μείωση των ταξιδιωτικών εισπράξεων σε ποσοστό πάνω από το 60%, πράγμα που σημαίνει πλήγμα στο ΑΕΠ άνω του 5% και απώλειες τουλάχιστον 250.000 θέσεων εργασίας.

Είναι χαρακτηριστική η αναφορά στην έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος για τη νομισματική πολιτική ότι η πτώση των ταξιδιωτικών εισπράξεων για το 2020 αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τους κλάδους των καταλυμάτων, της εστίασης και των μεταφορών, οι οποίοι σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας συνόρων αντιπροσωπεύουν περίπου το 80% της δαπάνης των ξένων επισκεπτών στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με την έκθεση μια μείωση των ταξιδιωτικών εισπράξεων των ξένων επισκεπτών κατά 60% σε σχέση με τις εισπράξεις του 2019 (ήτοι μείωση κατά περίπου 10,8 δις. ευρώ) θα οδηγούσε σε μια μείωση του ΑΕΠ κατά 5,3% και των εισοδημάτων των εργαζομένων κατά 4,1% ενώ γενικότερα, μια μείωση των ταξιδιωτικών εισπράξεων κατά 1 δισ. ευρώ θα οδηγούσε σε μια μείωση του ΑΕΠ κατά 0,49% και των εισοδημάτων κατά 0,35%.

Το ντόμινο παρενεργειών σε όλο το φάσμα της οικονομίας από την κρίση του τουρισμού καταγράφει και η πρόσφατη ανάλυση του ΚΕΠΕ για τις επιπτώσεις από το κορονοϊό όπου εκτιμάται ότι για κάθε 1 δισ. ευρώ απώλειας διεθνών ταξιδιωτικών εισπράξεων, προκαλείται μία συνολική άμεση και έμμεση μείωση του ΑΕΠ της χώρας κατά περίπου 0,57%, μείωση της απασχόλησης στην οικονομία κατά περίπου 0,61% και αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών και υπηρεσιών κατά περίπου 38,9%.

Η καθίζηση της βαριάς βιομηχανίας της χώρας σε συνδυασμό με το υφεσιακό σπιράλ σε όλους σχεδόν τους κλάδους και τον δραστικό περιορισμό της κατανάλωσης ανατρέπει τον προϋπολογισμό και διευρύνει τη μαύρη τρύπα στα έσοδα ενισχύοντας τους δημοσιονομικούς κλυδωνισμούς.

Σύμφωνα με πληροφορίες η υστέρηση στις εισπράξεις τον Ιούνιο ήταν μεγαλύτερη συγκριτικά με τον Μάιο καθώς καταγράφεται πτώση της τάξης του 40% έναντι 33,5%.

Παράγοντας του υπουργείου Οικονομικών τονίζει ότι και τον Ιούνιο υπάρχει  επίπτωση λόγω του lockdown ενώ μεγάλη ανησυχία υπάρχει και για τον Ιούλιο αν δεν ξεκινήσει εγκαίρως η εισροή των πόρων από τα κοινοτικά ταμεία.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση αναθεωρεί επί τα χείρω την εκτίμηση για το ύψος του πρωτογενούς ελλείμματος φέτος τοποθετώντας το πήχη υψηλότερο από το 3% του ΑΕΠ λόγω και της πρόσθετης απώλειας εσόδων από τη σχεδιαζόμενη μείωση της προκαταβολής φόρου.

Κρίσιμος παράγοντας για τη πορεία των φορολογικών εισπράξεων θα είναι και η ανταπόκριση των φορολογούμενων στις υποχρεώσεις τους.

Η πληρωμή του φετινού φόρου εισοδήματος θα αρχίσει να τρέχει από το τέλος Ιουλίου και κάθε μήνα έως το Φεβρουάριο του 2021 ενώ του ΕΝΦΙΑ ξεκινάει στο τέλος Σεπτεμβρίου και ολοκληρώνεται και αυτή στο τέλος Φεβρουαρίου.

Τα αρμόδια στελέχη φοβούνται το ενδεχόμενο λόγω οικονομικής στενότητας να υπάρξει νέα γενιά ληξιπρόθεσμων χρεών τη στιγμή μάλιστα που το φορτίο είναι πολύ βαρύ στο δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Επισημαίνεται ότι οι φορολογούμενοι θα πρέπει να πληρώσουν 4 δισ. ευρώ για το φόρο εισοδήματος, 2,7 δισ. ευρώ για τον ΕΝΦΙΑ και τουλάχιστον 1,5 δισ. ευρώ για τέλη κυκλοφορίας καθώς και τις δόσεις από τις ρυθμίσεις για τις οφειλές που έχουν ανασταλεί αλλά και τις τρέχουσες.

Πέραν της τρύπας στα κρατικά ταμεία ο προϋπολογισμός κλυδωνίζεται από τις αυξημένες δαπάνες για την στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων με τον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταικούρα να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο ενός νέου πακέτου δημοσιονομικής στήριξης  για τουρισμό και σίτιση αποκλειστικά.

Πρόκειται για τον τρίτο κύκλο της επιστρεπτέας προκαταβολής που σχεδιάζεται και στον οποίο θα έχουν τη δυνατότητα να ενταχθούν επιχειρήσεις με σημαντική πτώση στον τζίρο τους για τους μήνες Ιούνιο και Ιούλιο.

Επισημαίνεται ότι η δεύτερη φάση του προγράμματος ύψους 1,4 δις. ευρώ προσέλκυσε 139.041 επιχειρήσεις αν και στο υπουργείο Οικονομικών ανέμεναν ότι ο αριθμός των επιχειρήσεων που θα εκδήλωναν ενδιαφέρον θα ήταν πολύ μεγαλύτερος καθώς θα μπορούσαν να υπαχθούν 200.000 ατομικές επιχειρήσεις οι οποίες δεν απασχολούν προσωπικό αλλά διαθέτουν ταμειακή μηχανή καθώς επίσης και όσες ήταν προβληματικές στις 31 Δεκεμβρίου 2019. Παρά τους ευνοϊκούς όρους δανεισμού πολλές επιχειρήσεις επέλεξαν να μην ενταχθούν στο πρόγραμμα λόγω της δέσμευσης για την διατήρηση του αριθμού των εργαζομένων που απασχολούσαν κατά την 31η Μαρτίου 2020 έως τις 31 Οκτωβρίου 2020.

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Φορέστε τις ζώνες και κλείστε τα μάτια…

Newsteam 0 Comments

Την ιστορία του βατράχου μέσα στην κατσαρόλα με το νερό που βράζει σιγά-σιγά την γνωρίζετε. Στην αρχή το νερό είναι δροσερό ενώ όμως θερμαίνεται αργά μέχρι σημείο βρασμού ο βάτραχος δεν αντιλαμβάνεται την σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας μέχρι που γίνεται βραστός…

Η αλήθεια είναι πως τα μέτρα που έχουν ληφθεί και αφορούν σε επιδόματα σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις και οι αναστολές πληρωμής δανείων, εισφορών και φόρων  έχουν λειτουργήσει προς το παρόν σαν ισχυρό παυσίπονο που καλύπτει τον πόνο…

Σε αυτό το σύμπαν όμως, όπως όλοι γνωρίζουμε δεν υπάρχει δωρεάν  γεύμα. Τα παυσίπονα συσσωρεύουν μόνιμο χρέος ενώ η ανακούφιση έχει προσωρινό χαρακτήρα.

Η κατάσταση μέχρι στιγμής εξελίσσεται με βάση το χειρότερο σενάριο που θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει πριν μερικούς μήνες.

Μια βόλτα στην αγορά αρκεί για να το διαπιστώσει κάποιος. Η πληρότητα των ξενοδοχείων σε δημοφιλείς προορισμούς τον Ιούνιο ήταν της τάξης του 8% ενώ ο κλάδος εστίασης και ψυχαγωγίας που αποτελεί και το βαρύ πυροβολικό της απασχόλησης στην ελληνική οικονομία έχει εισέλθει σε απελπιστική περίοδο.

Τα πάνω από 2.000 γυμναστήρια της χώρας που απασχολούν περί τις 40.000 άτομα έχουν φτάσει κατά μέσο όρο στο 18% της προγενέστερης δραστηριότητας.

Ακόμη και στο 50% να φτάσει η αποκατάσταση της δραστηριότητας τα περισσότερα θα αντιμετωπίσουν προβλήματα επιβίωσης μέχρι τέλος του χρόνου. Το ίδιο θα γίνει και με την πλειοψηφία των επιχειρήσεων εστίασης και ψυχαγωγίας…

Το σοκ ακαριαία θα μεταδοθεί σε ολόκληρο το σώμα της οικονομίας, της απασχόλησης, των δημοσίων εσόδων και των ιδιωτικών εισοδημάτων.

Ο χρόνος που θα αρχίσουν όλα αυτά να γίνονται ιδιαίτερα αισθητά σε επιχειρήσεις και ανθρώπους είναι το προσεχές Φθινόπωρο.

Η περιγραφή της κατάστασης στη Σαντορίνη  στο δελτίο ειδήσεων πριν από λίγες ημέρες: Έχουμε μια πληρότητα 6% για όλο το καλοκαίρι. Σήμερα, θα έπρεπε η καλντέρα να είναι γεμάτη με 150 σκάφη για εκδρομές και δεν υπάρχει ούτε ένα, αναφέρει χαρακτηριστικά στο OPEN TV ο ταξιδιωτικός πράκτορας στο νησί, Βαγγέλης Κοντονικολής

Αν συμβαίνει αυτό στη Σαντορίνη που είναι προορισμός που εκατοντάδες εκατ. άνθρωποι απ’ όλον το πλανήτη αναζητούν μια ευκαιρία να επισκεφθούν, είναι φανερό τι μπορεί να συμβαίνει με άλλους προορισμούς.

Η απόκλιση μεταξύ εσόδων και δαπανών του προϋπολογισμού και των ασφαλιστικών ταμείων τους τελευταίους μήνες θυμίζει καταστάσεις του 2009.

Πριν από 2-3 μήνες ακούγαμε στα δελτία και διαβάζαμε στις ειδήσεις πως κάποιο φάρμακο ή το εμβόλιο θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα και κατά τη διάρκεια του Καλοκαιριού του 2020. Τώρα που πλησιάζουμε τον Ιούλιο οι εκτιμήσεις μετατίθενται για το Φθινόπωρο.

Όπως είχαμε επισημάνει ευθύς εξ αρχής το πλέον αισιόδοξο σενάριο δεν έβλεπε κάποιο φάρμακο ή εμβόλιο πριν το Καλοκαίρι του 2021. Τούτο είναι ένα εξωπραγματικά αισιόδοξο σενάριο.

Υπό το πρίσμα αυτό το ερώτημα είναι αν η χειρότερη χρονιά θα είναι το 2020 ή το 2021. Αυτό είναι δύσκολο να απαντηθεί. Κατά συνέπεια όσοι βλέπουν ανάκαμψη τύπου V στο β’ εξάμηνο ή το 2021 μάλλον βιάζονται. Δεν υπάρχουν ενδείξεις που θα υποστηρίζουν κάτι τέτοιο. Τουναντίον…

Για αυτό φορέστε τις ζώνες και, αντί του απολαύστε τη διαδρομή που λέμε στη στήλη συχνά, κλείστε τα μάτια

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Πως η Τρόικα μαγείρευε τα στοιχεία για να στηρίξει τα Μνημόνια

Newsteam 0 Comments

Η πανδημία του κορονοϊού στην Ευρώπη και ο τρόπος αντιμετώπισης του (η υιοθέτηση της ανοσίας της αγέλης) από ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές-ενεργειακές προκλήσεις της Τουρκίας στην Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο ανέδειξε και αναδεικνύει με τον πιο εύληπτο τρόπο την δυτική αλαζονεία.

Αλαζονεία, που είχε αρχικά αναδειχτεί με την επιβολή των ασκούμενων μνημονιακών πολιτικών λιτότητας, κατά την διάρκεια της δεκαετίας του 2010, στις υπερχρεωμένες χώρες της ΕΕ από τους εκπροσώπους των δανειστών (την Τρόικα των διεθνών οργανισμών, ΕΚΤ, ΔΝΤ, ΕΕ). Και αυτό το χαρακτηριστικό παρατηρείται ιδιαίτερα στη συμπεριφορά των χωρών του ευρωπαϊκού διευθυντηρίου απέναντι σε ευρωπαϊκές χώρες και λαούς τους οποίους υποτιμούν, απομειώνοντας σε κάθε ευκαιρία τα οικονομικά συμφέροντα των λαών και τα θεμελιώδη δικαιώματα (γεωπολιτικά, κοινωνικά, εργασιακά).

Από την άποψη αυτή, η πρόσφατη ανάθεση από τον ΕSM σε ανεξάρτητο ερευνητή για τη δημοσίευση (11/6/2020) και τα συμπεράσματα της σχετικής Έκθεσης για την αξιολόγηση της χρηματοδοτικής βοήθειας των διεθνών οργανισμών στην Ελλάδα, επιβεβαιώνουν το χαρακτηριστικό αυτό γνώρισμα της δυτικής αλαζονείας. Πιο συγκεκριμένα, η μελέτη της συγκεκριμένης Έκθεσης αναδεικνύει, μεταξύ των άλλων, τα βασικά της ευρήματα για τα δανειακά προγράμματα στην Ελλάδα (πρώτο, δεύτερο, τρίτο Μνημόνιο).

Οι ανεπιθύμητες συνέπειες

Τα ευρήματα αυτά συνοψίζουν πως τα συγκεκριμένα δανειακά προγράμματα, συνολικού ύψους 339 δισ. ευρώ (110 δισ. ευρώ στο πρώτο, 143 δισ. στο δεύτερο και 86 δισ. στο τρίτο Μνημόνιο), είχαν ένα μοναδικό στόχο: την επίτευξη της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και την διάσωση και χρηματοοικονομική σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. Βέβαια, οι ανεπιθύμητες –όπως τις χαρακτηρίζει– συνέπειες αυτών των προγραμμάτων δεν μπόρεσαν να εκτιμηθούν, όταν προτείνονταν οι μνημονιακές πολιτικές.

Θυμόμαστε τη ραγδαία μείωση επενδύσεων, μισθών, συντάξεων, της ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών, τη ραγδαία αύξηση της ανεργίας και τη μείωση του εργατικού δυναμικού με τη μετανάστευση υψηλά εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού (brain drain) και την αύξηση της παραοικονομίας (σε βάρος της πραγματικής οικονομίας). Αυτές τις πολιτικές όμως, οι διεθνείς οργανισμοί δεν τις είχαν προβλέψει, ή αγνόησαν να προβλέψουν τα προγράμματα δανειακής στήριξης της ελληνικής οικονομίας.

Επιπλέον, η έκθεση παραλείπει να αναφέρει αναλυτικά και ποσοτικά τις επιπτώσεις των Μνημονίων. Αυτές ήταν η μείωση του ΑΕΠ κατά 27%, η μείωση της παραγωγικότητας της εργασίας κατά 6,3%, η μείωση της αγοραστικής δύναμης κατά 25,7%, η μείωση του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος κατά 18% και η μείωση του εργατικού δυναμικού κατά 6%.

Άλλες επιπτώσεις ήταν η μείωση της εγχώριας ζήτησης κατά 23,3% και η αύξηση της στατιστικής ανεργίας στο 27,5% (1,330 εκατομμύρια άνεργοι το 2013 από 495.000 άνεργοι το έτος 2009), η μείωση του μέσου εισοδήματος των εργαζομένων κατά 40%, η μείωση των συντάξεων κατά 45% (απώλεια 63 δισ. ευρώ σωρευτικά) και η μετανάστευση 425.000 ατόμων εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού παραγωγικής ηλικίας (κάτω των 45 ετών).

Αμφιλεγόμενη χρήστη στατιστικών στοιχείων

Αυτό όμως που έχει ιδιαίτερη σημασία να εξεταστεί είναι η χρήση των στατιστικών στοιχείων και της μεθοδολογίας των μελετών που εκπονούσαν οι διεθνείς οργανισμοί, με σκοπό την προώθηση συγκεκριμένων πολιτικών. Οι τελευταίες εστίαζαν, μεταξύ των άλλων, στην δαιμονοποίηση (ως κορυφαία σπατάλη των εσόδων μίας χώρας) του κοινωνικού κράτους και στον σημαντικό περιορισμό των κοινωνικών δαπανών.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της στρατηγικής ήταν οι ασκούμενες πολιτικές μείωσης των δαπανών στην υγεία. Το αποτέλεσμα ήταν να συγκροτηθεί στην Ελλάδα ένα απογυμνωμένο δημόσιο σύστημα υγείας. Ένα σύστημα υγείας που (χωρίς την εξαντλητική και αφοσιωμένη απασχόληση του ιατρικού, παραϊατρικού και διοικητικο-τεχνικού του προσωπικού), θα αδυνατούσε να αντιμετωπίσει την πανδημία.

Επιπλέον, οι ασκούμενες απορρυθμίσεις που προωθήθηκαν στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης με την θεσμική μετατροπή της κατά βάση, κρατικής ευθύνης, σε ατομική ευθύνη των ασφαλισμένων. Συγκεκριμένα, η ηλικία συνταξιοδότησης συνδέθηκε με το προσδόκιμο ζωής.

Το αποτέλεσμα είναι το όριο ηλικίας να αναπροσαρμόζεται κάθε τρία χρόνια, από το 2021 και μετά, ενώ η μετατροπή της επικουρικής ασφάλισης σε ατομικούς λογαριασμούς, ουσιαστικά εξαρτά το ποσό της επικουρικής σύνταξης από το προσδόκιμο ζωής και την πορεία της αύξησης του ΑΕΠ. Επίσης, θεσμοθετήθηκε ο αυτόματος κόφτης του επιπέδου των συντάξεων (κύριων και επικουρικών). Έτσι το ανώτερο όριο της συνολικής συνταξιοδοτικής δαπάνης δεν θα υπερβαίνει το 16,2% του ΑΕΠ.

Ο δείκτης της συνταξιοδοτικής δαπάνης

Όλες οι παραπάνω μνημονιακές πολιτικές που επιβλήθηκαν από την Τρόικα των διεθνών οργανισμών βασίζονταν σε μελέτες για το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, που υιοθετούσαν τις πιο απαισιόδοξες υποθέσεις εργασίας. Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι οι διεθνείς οργανισμοί, προκειμένου να διεξάγουν τις μελέτες τους, ελάμβαναν υπόψη τους τα οικονομικά στατιστικά στοιχεία της ύφεσης, αγνοώντας το σύνολο των στατιστικών στοιχείων της ελληνικής οικονομίας.

Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό του δείκτη της συνταξιοδοτικής δαπάνης ως ποσοστό (16,2%) του ΑΕΠ μέχρι το 2060, θεωρούσαν ότι ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ της Ελλάδας θα είναι 0,7% μέχρι το 2060. Αυτή η υπόθεση εργασίας χρησιμοποιήθηκε στη μελέτη για τον Ν. 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), με τον οποίο υπολογίστηκαν οι συντελεστές αναπλήρωσης. Οι συγκεκριμένοι συντελεστές μείωναν τις συντάξεις των μελλοντικών γενεών, κατά 35% σε σχέση με το σημερινό μέσο επίπεδο.

Την ίδια περίοδο ο μέσος όρος του ετήσιου ρυθμού μεταβολής του ΑΕΠ των 27 χωρών της ΕΕ, θεωρούνταν ίσος με 1,5% (Eurostat). Και για τον πρόσφατο Ν. 4670/2020, η συγκεκριμένη υπόθεση εργασίας βελτιώθηκε ελάχιστα (0,9%). Το αποτέλεσμα ήταν να υπολογιστούν οι αυξήσεις των συντελεστών αναπλήρωσης για πάνω από 30 έτη ασφάλισης και να περιοριστεί η μείωση των συντάξεων των μελλοντικών γενεών στο 25%, σε σχέση με το σημερινό μέσο επίπεδο.

Κατά συνέπεια, προκύπτει το εξής μεθοδολογικό ερώτημα: Σε ποια στατιστικά στοιχεία βασίσθηκαν οι εκπονούμενες μελέτες των διεθνών οργανισμών για να υιοθετήσουν την προαναφερόμενη βασική υπόθεση εργασίας; Κι’ αυτό γιατί η χρησιμοποίηση από την Τρόικα των διεθνών οργανισμών της εκτίμησης (1,5%) της Eurostat, θα είχαν (σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας) ως αποτέλεσμα τον περιορισμό των συνολικών απωλειών (63 δισ. ευρώ) των συνταξιούχων στο ήμισυ. Επιπλέον, οι συντελεστές αναπλήρωσης για τις συντάξεις των μελλοντικών γενεών θα ήταν στο επίπεδο του 62% στα 40 έτη εργασίας και όχι στο επίπεδο του 50% που θεσμοθετήθηκε με τον πρόσφατο Ν. 4670/2020.

Μαγειρέματα με τον δείκτη γονιμότητας

Ένα ακόμη παράδειγμα για τις υποθέσεις εργασίας που χρησιμοποιούσαν οι διεθνείς οργανισμοί στις μελέτες τους, ήταν ο δείκτης γονιμότητας (ο αριθμός των παιδιών ανά γυναίκα σε ηλικία γονιμότητας). Σύμφωνα με τα ιστορικά στοιχεία από το 1970 μέχρι το 2016 η μέση τιμή του δείκτη είναι 1,63 παιδιά ανά γυναίκα (Eurostat).

Ο δείκτης αυτός είχε φτάσει στην χαμηλότερη τιμή του το έτος 1999 (1,23 παιδιά ανά γυναίκα) και μετά στην 10-ετία που ακολούθησε αυξήθηκε κατά 21%, φτάνοντας στα 1,52 παιδιά ανά γυναίκα το έτος 2008. Αυτήν την αύξηση ανέκοψε η οικονομική κρίση και ύφεση, που μείωσε την τιμή του δείκτη στα 1,3 παιδιά ανά γυναίκα, μέχρι το 2014.

Αντίθετα, οι διεθνείς οργανισμοί λαμβάνοντας υπόψη μόνο τα έτη της κρίσης και αγνοώντας την αυξητική δεκαετία, θεωρούσαν ως υπόθεση εργασίας στις μελέτες τους ότι ο δείκτης γονιμότητας θα φτάσει στον ιστορικό μέσο όρο (τα 1,63 παιδιά), μετά από 60 έτη και σε όλη αυτή την περίοδο (2020-2080) η τιμή του δείκτη θα κυμαίνονταν κατά μέσο όρο στα 1,43 παιδιά ανά γυναίκα (δηλαδή κατά 14% μειωμένος σε σχέση με τον ιστορικό μέσο όρο).

Λανθασμένες υποθέσεις εργασίας για τα Μνημόνια

Στις μεθοδολογικές αυτές συνθήκες οι διεθνείς οργανισμοί, χρησιμοποίησαν στις σχετικές μελέτες τους υποθέσεις εργασίας για την ελληνική οικονομία, την αγορά εργασίας και το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης στην Ελλάδα. Υποθέσεις εργασίας, τόσο κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης και ύφεσης, όσο και κατά τις προσεχείς δεκαετίες του 21ου αιώνα.

Αυτές οι υποθέσεις εργασίας μέχρι σήμερα (όπως προκύπτει εκ του αποτελέσματος), δεν έχουν επαληθευτεί στις προβλέψεις τους (ύφεση, πολλαπλασιαστές, κατά κεφαλή ΑΕΠ, πρωτογενές πλεόνασμα, ανεργία, κτλ). Οι διεθνείς οργανισμοί προβαίνουν σε διαδοχικές και σε εκ των υστέρων αξιολογήσεις αναγνώρισης των μεθοδολογικών και των ποσοτικών λαθών τους.

Χωρίς όμως ταυτόχρονα να πραγματοποιούν τις αναγκαίες και απαιτούμενες διορθώσεις για το μέλλον, στις ενδιάμεσες και στις τελικές αξιολογήσεις των ασκούμενων πολιτικών. Όμως, μία τέτοια συμπεριφορά τροφοδοτεί (μεταξύ των άλλων), όχι μόνο την αναπαραγωγή της δυτικής αλαζονείας στο ευρωπαϊκό διευθυντήριο, αλλά επιπλέον την καθιστά χαρακτηριστικό γνώρισμα του ευρωπαϊκού σχηματισμού, με ό,τι αυτό αρνητικά συνεπάγεται για την δυναμική και τη συνεκτική προοπτική του.

*Σάββας Γ. Ρομπόλης, Ομ. Καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου

Βασίλειος Γ. Μπέτσης, Υποψ. Διδάκτορας Παντείου Πανεπιστημίου  

 

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Ρομπόλης: Καμπανάκι για ύφεση πάνω από 10%

Newsteam 0 Comments

Καμπανάκι για την οικονομία χτύπησε ο ομότιμος καθηγητής Οικονομικών Παντείου Πανεπιστημίου Σάββας Ρομπόλης, σχολιάζοντας στην εκπομπήΚοινωνία Ώρα MEGA, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, σύμφωνα με τα οποία τον Μάρτιο-Απρίλιο υπήρξαν απώλειες για την οικονομία της τάξης των 8,8 δισ. ευρώ.

Ο κ. Ρομπόλης, εκτίμησε ότι η ύφεση για το 2020 θα κινηθεί σε διψήφιο αριθμό, δηλαδή πάνω από 10%. Αυτό θα συνοδεύεται από αρνητικές επιπτώσεις στην αγορά εργασίας και τα εισοδήματα.

Εκτίμησε δε ότι το 25% των επιχειρήσεων βρίσκεται σε κίνδυνο λουκέτου.

Εντύπωση πάντως, προκαλεί το γεγονός, ότι οι επιχειρήσεις προκειμένου να λάβουν την ενίσχυση των 534 ευρώ πρέπει να αναρτήσουν αφίσα στο χώρο εργασίας στην οποία θα γίνεται αναφορά στο πρόγραμμα χρηματοδότησης της ΕΕ.

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Πέντε ολισθήματα σχετικά με την οικονομία

Newsteam 0 Comments

Είναι αλήθεια πως διεθνείς οργανισμοί και κυβερνήσεις είναι στις προβλέψεις τους κατά κανόνα υπερβολικά αισιόδοξοι, ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης όταν θέλουν να καλλιεργήσουν κλίμα εμπιστοσύνης στις αγορές. Είναι επίσης αλήθεια πως ο υπουργός Οικονομικών κ. Χρ. Σταϊκούρας είναι γενικά προσεκτικός στις τοποθετήσεις του. Ωστόσο, σε πρόσφατη συνέντευξή του στην ΕφΣυν (6/6/2020) δεν απέφυγε κάποια ατοπήματα ή υπερβολές σχετικά με την ελληνική οικονομία.

Πρώτο, δήλωσε πως η εκτίμηση του υπουργείου Οικονομικών για -8% ύφεση το 2020 παραμένει σταθερή. Αυτό, εντούτοις, δεν είναι ακριβές, διότι το υπουργείο είχε προ μηνός διατυπώσει στο Πρόγραμμα Σταθερότητας δύο σενάρια για την ελληνική οικονομία: το βασικό με ύφεση -4,7% και το κακό με ύφεση -7,9%. Συνεπώς, όταν σήμερα ο υπουργός μιλά για ύφεση -8% επικαλείται μόνο το κακό σενάριο εγκαταλείποντας την πιθανότητα του βασικού σεναρίου και συγκλίνοντας προς τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η οποία εκτιμά ύφεση κοντά στο -10% φέτος. Εδώ, το ολίσθημα αφορά την συγκάλυψη μιας απαισιόδοξης εκτίμησης με τη δήθεν σταθερή διατήρηση της αρχικής πρόβλεψης.

Δεύτερο, συναρτά την τελική έκβαση για όλες τις οικονομίες αφενός με την πορεία της νόσου και αφετέρου με την εξέλιξη κομβικών κλάδων όπως ο τουρισμός και οι μεταφορές. Με άλλα λόγια, θεωρεί ότι η κρίση αφορά την πανδημία και τα μέτρα καραντίνας (lockdown) που έπληξαν κυρίως τους εν λόγω κλάδους, παραγνωρίζοντας συγχρόνως όλες τις άλλες πτυχές της πολύπλευρης κρίσης και κυρίως την σαφή οικονομική επιβράδυνση που είχε εμφανιστεί παγκοσμίως 1-2 χρόνια πρωτύτερα. Ίσως θεωρεί πως τα πρωτοφανούς έκτασης νομισματικά και δημοσιονομικά μέτρα τόνωσης των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών επαρκούν για την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης. Έτσι, όμως, παραβλέπει την εμπειρία της κρίσης του 2008-2009 και τη φθίνουσα αναπτυξιακή επίπτωση της δημιουργίας νέων χρεών.

Τρίτο, εκτιμά πως η μείωση του μη μισθολογικού κόστους (ασφαλιστικές εισφορές) θα επαναφέρει τις επενδύσεις και θα τονώσει τις καθαρές αμοιβές, την κατανάλωση και την απασχόληση. Μολονότι η μείωση του μη μισθολογικού κόστους αποτελεί πάγιο αίτημα του ΣΕΒ και η Ελλάδα έχει σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ το 6ο υψηλότερο πανευρωπαϊκά (αλλά χαμηλότερο αυτού των Ιταλίας, Γαλλίας, Ισπανίας, Τσεχίας, Σουηδίας και σχεδόν εφάμιλλο αυτού των Λετονίας και Πορτογαλίας), εντούτοις το βασικό εμπόδιο στις επενδύσεις των επιχειρήσεων είναι το έλλειμμα χρηματοδότησης: έρευνα της Grant Thornton κατέδειξε πως το 60% των επιχειρήσεων θα μπορούσε να απορροφήσει πρόσθετα κεφάλαια 44 δισ. ευρώ για επενδύσεις, αλλά η περιορισμένη πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης αποτελεί τον βασικό ανασταλτικό παράγοντα. Επίσης, ένα 20% των επιχειρήσεων αναστέλλει την επενδυτική δραστηριότητα λόγω της δυσκολίας εξυπηρέτησης υφιστάμενων δανειακών υποχρεώσεων ύψους 29 δισ. ευρώ. Ακολουθούν η υψηλή φορολογία, η αβεβαιότητα του οικονομικού κλίματος, οι νομικές διαδικασίες και η γραφειοκρατία, αλλά και προκλήσεις που αφορούν τη στρατηγική των ίδιων των επιχειρήσεων. Συνεπώς, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, όπως και των μισθών, δεν θα έπρεπε να είναι το βασικό μέλημα μιας κυβέρνησης που κυνηγά επενδύσεις.

Τέταρτο, θεωρεί πως η ελληνική οικονομία ως τον περασμένο Φεβρουάριο είχε αποκτήσει σημαντική αναπτυξιακή δυναμική και η ανεργία βρισκόταν σε σταθερή τροχιά αποκλιμάκωσης. Δεν γνωρίζω αν ο υπουργός συμβουλεύεται αποκλειστικά τους δείκτες οικονομικού κλίματος, τα σπρεντ και τις τιμές των μετοχών, ωστόσο, κανένα μέγεθος της πραγματικής οικονομίας δεν επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό του αυτόν. Αντιθέτως, η βιομηχανική παραγωγή σημείωσε ετήσια κάμψη -2,1% το α’ δίμηνο του 2020, η απασχόληση σημείωσε την ισχνότερη αύξηση (0,3%) το α’ τρίμηνο 2020 (έναντι 1,5%, 2% και 2,4% τα προηγούμενα τρία τρίμηνα του 2019) σε μία εμφανή τάση επιβράδυνσης, ενώ πτωτική ήταν το α’ τρίμηνο 2020 η τάση για τις επενδύσεις (-6,4%), την κατανάλωση των νοικοκυριών (-0,7%) και το ΑΕΠ (-0,9%). Δηλαδή, από μεν το β’ τρίμηνο 2019 και μετά η ελληνική οικονομία άρχισε σταθερά να επιβραδύνει, από δε το α’ τρίμηνο 2020 μπήκε κανονικά σε ύφεση. Αν ο υπουργός θεωρεί ‘αναπτυξιακή δυναμική’ τη μικρότερη κάμψη του ελληνικού έναντι του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, τότε θα πρέπει να αναλογιστεί ότι (α) η ελληνική οικονομία έβγαινε μόλις προ διετίας από μία δεκαετή ύφεση που δεν γνώρισαν οι άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες και (β) η ΕΕ εξάγει στον λοιπό κόσμο κυρίως, ενώ η Ελλάδα στην ΕΕ κυρίως, με αποτέλεσμα να υπάρχει μία διαφορά χρόνου στην καταγραφή των εξωγενών υφεσιακών επιδράσεων.

Πέμπτο, εκτιμά πως τον μήνα Ιούνιο, μετά την περίοδο του lockdown, εισήλθαμε στη φάση της προοδευτικής ανάκαμψης της οικονομίας. Προφανώς, ο υπουργός συγκρίνει την περίοδο του διοικητικού κλεισίματος μεγάλου μέρους της οικονομίας λόγω κορονοϊού με το τρέχον άνοιγμά της. Όμως αυτό χαρακτηρίζεται ως επανεκκίνηση της οικονομίας, όχι ως ανάκαμψη.  Εξάλλου, η εξέλιξη της οικονομικής δραστηριότητας συνολικά δεν μετριέται από μήνα σε μήνα αλλά από τρίμηνο σε τρίμηνο και σε ετήσια βάση. Και οι εκτιμήσεις των υπηρεσιών του υπ. Οικονομικών μιλάνε για βάθεμα της ύφεσης το β’ και γ’ τρίμηνο 2020…

* Ο Κώστας Καλλωνιάτης είναι οικονομολόγος

Δείτε τα tweets της επικαιρότητας:

[wbcr_php_snippet id="14676"]

Όλα τα νέα για την επικαιρότητα εδώ - ειδήσεις από την Ελλάδα

Διάβασε το »

Ο τουρισμός ως βαριά βιομηχανία της χώρας και η Λάρκο

Newsteam 0 Comments

Το κλείσιμο του beach bar στον Άλιμο που ακολούθησε αυτό της Μυκόνου, σε συνδυασμό με την αύξηση των καταγεγραμμένων κρουσμάτων Κορονοϊού, κυρίως λόγω αφιχθέντων από άλλες χώρες, θύμισε ότι το ελληνικό καλοκαίρι και ο τουρισμός ως βαριά βιομηχανία της χώρας, είτε είναι χαμένη υπόθεση είτε κρέμεται από μια κλωστή. Ήδη μεγάλα ξενοδοχεία θα παραμείνουν κλειστά, ενώ πράκτορες όπως η TUI ακυρώνουν συμβόλαια. Αν μέσα στον Ιούνιο ή αρχές Ιουλίου αυξηθούν τα κρούσματα και οδηγηθούμε σε αρκετές τοπικές καραντίνες, τότε η καταστροφή θα είναι ολική και για τις μικρότερες μονάδες και επιχειρήσεις του τουρισμού. Και βεβαίως η απόλυτη φτώχεια για τους 700.000 εργαζόμενους στον κλάδο αυτό, οι οποίοι θα πρέπει να επιζήσουν με παρατάσεις των επιδομάτων ανεργίας ή με τα φιλοδωρήματα της μερικής απασχόλησης.

Αν προσθέσουμε και ότι αυξάνει η νευρικότητα στο Αιγαίο και νότια της Κρήτης, με βάση την τουρκική επιθετικότητα, φαίνεται ότι η βαριά βιομηχανία της χώρας, μόνο βαριά δε θα είναι. Για την ακρίβεια βέβαια ποτέ δεν ήταν. Ήταν ένα σύνθημα μιας παρασιτικής αστικής τάξης το οποίο ξεγυμνώνεται διαρκώς. Όπως ξεγυμνώθηκε το ισχυρή Ελλάδα το 2010 με την τότε οικονομική κρίση, έτσι και με την τωρινή υγειονομική κρίση, το μοντέλο ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού λειτουργεί ως αντίστροφος καταλύτης που μεγαλώνει κάθε πρόβλημα και πολλαπλασιάζει κάθε αρνητική συγκυρία. Σε κάθε στροφή των εξελίξεων, είτε οικονομική, είτε γεωπολιτική, είτε ακόμα και μια πανδημία, η βαριά βιομηχανία του τουρισμού αποδεικνύεται φτερό στον άνεμο.

Τη διαπίστωση ότι το μοντέλο ανάπτυξης είναι στρεβλό δεν την κάνει, πλέον, μόνο η Αριστερά, ή τουλάχιστον αυτή η Αριστερά που αναγνωρίζει τον παρασιτικό και εξαρτημένο χαρακτήρα της αστικής τάξης στην Ελλάδα. Όλο και περισσότεροι ψελλίζουν ότι δεν είναι δυνατόν σε μια έκτακτη κατάσταση να μη μπορούμε να παράξουμε υλικά αναγκαία για να ανταποκριθούμε.

Με αφορμή την υγειονομική κρίση τέθηκε το ερώτημα του τι μπορεί (αν πλέον μπορεί) να παράξει η Ελλάδα. Δεν συζητάμε φυσικά για τους αναπνευστήρες που παρήγαγε η Ιταλία ή τα ιατρικά μόνιτορ που παρήγαγε η Γερμανία. Συζητάμε για την απλή χειρουργική μάσκα που αποτελείται από βαμβάκι και ύφασμα και η οποία δεν μπορούσε να παραχθεί σε μια Ελλάδα με διαλυμένο παραγωγικό ιστό, κλειστές κλωστοϋφαντουργίες, ερειπωμένες βιομηχανικές μονάδες. Το ερώτημα τίθεται και πάλι όταν ένα εκατομμύριο άνθρωποι εξαρτώνται από το αν θα επιλέξουν οι Γερμανοί να κάνουν ηλιοθεραπεία στην Ελλάδα ή στην Κροατία ή αν ο Ερντογάν δημιουργήσει τετελεσμένα θερμών επεισοδίων στην Κρήτη.

Όσοι βλέπουν λίγο παραπέρα, αναγνωρίζουν το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει αυτό το μοντέλο ανάπτυξης. Ο Α. Παπαχελάς στην Καθημερινή το περασμένο Σαββατοκύριακο, είδε τη διέξοδο στην αλλαγή μοντέλου ανάπτυξης στην αντιγραφή …του Ισραήλ. Επένδυση στην πολεμική βιομηχανία, εκμεταλλευόμενοι και υποθάλποντας την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και επένδυση στις νέες τεχνολογίες μέσω μιας Silicon Valley αλά Ελληνικά με φορολογικά και επενδυτικά κίνητρα για τις πολυεθνικές του διαδικτύου. Μια σύγκριση μάλλον ανιστόρητη που εκτός των άλλων ως προοπτική δημιουργεί  περισσότερα αδιέξοδα απ’ όσα λύνει. Στο Φόρουμ των Δελφών Βενιζέλος και Μυτιληναίος, εξέχοντες εκπρόσωποι του πολιτικού και επιχειρηματικού ιστού που εξέθρεψε το συγκεκριμένο μοντέλο αποφάνθησαν ότι στην Ελλάδα είδαμε ότι έχουμε ήλιο και θάλασσα και χτίσαμε ένα μονοκλαδικό μοντέλο ανάπτυξης, το οποίο όμως έχει ρίσκα και πρέπει να αλλάξει.

Είναι προφανές ότι από τη διαπίστωση μέχρι την αλλαγή πλεύσης υπάρχει τρομακτική απόσταση. Μια παρασιτική άρχουσα τάξη και ένα πολιτικό και δημοσιογραφικό προσωπικό που έχει μάθει να υπάρχει λόγω της εύνοιας και της προστασίας των δυτικών συμμάχων, αποκλειστικά και μόνο ως διαμεσολαβητής για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους, δεν μπορεί να αλλάξει τη φύση του.

Την εποχή που συζητιέται το στρεβλό της ανάπτυξης του ελληνικού καπιταλισμού και που αποδεικνύεται ότι η έμμεση ή άμεση εξάρτηση του 30% της οικονομίας μιας χώρας από τον τουρισμό είναι αδιέξοδο, προωθείται από την κυβέρνηση και την Ε.Ε. η τριχοτόμηση και η ιδιωτικοποίηση ή η χρεοκοπία μιας από τις μεγαλύτερες ελληνικές βιομηχανίες, της ΛΑΡΚΟ. Αν υλοποιηθεί το σχέδιο της κυβέρνησης, απειλείται με λουκέτο η μοναδική βιομηχανία νικελίου εντός Ε.Ε. και μία από τις δύο που λειτουργούν στον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο εκτός Ρωσίας. Ή με εξαγορά από ανταγωνιστές (ακούγονται διάφοροι όμιλοι από Ελβετία).

Η Λάρκο από το 1989 είναι ανώνυμη εταιρεία με βασικούς μετόχους την Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος, τη ΔΕΗ και το ελληνικό δημόσιο (ΟΑΕ). Διαθέτει μεταλλεία σε Εύβοια, Βοιωτία, Καστοριά, Κοζάνη. Η εταιρεία διαθέτει επίσης ένα μεταλλουργικό εργοστάσιο στη Φθιώτιδα που απασχολεί την πλειονότητα των εργαζομένων της επιχείρησης. Μέχρι το 1989 ήταν ιδιοκτησίας Μποδοσάκη. Στην τότε εκκαθάριση φορτώθηκε με χρέη και μόλις το 2004 ξαναπέρασε σε κερδοφορία. Επί Καραμανλή το 2006 αλλάζει η ήδη υψηλή τιμολόγηση του ρεύματος και η ΛΑΡΚΟ πλήρωνε υπερδιπλάσια τιμή, με αποτέλεσμα από το χρέος που έχει σήμερα των 470 εκατ. Ευρώ τα 351,2 εκατ. είναι οφειλές προς τη ΔΕΗ.

Στα προβλήματα ανταγωνιστικότητας λόγω παγκοσμιοποίησης (νέα αντίστοιχα φτηνά εργοστάσια και εργατικά χέρια στην Ασία), η Ε.Ε. δεν επιτρέπει στην Ελλάδα να χρηματοδοτήσει επενδύσεις για ανανέωση εξοπλισμού και νέες καινοτόμες μεθόδους ώστε να γίνει βιώσιμο το κόστος. Σημειωτέον ότι η παλαιότητα του εξοπλισμού κοστίζει πολλές φορές και ζωές εργατών. Με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού δικαστηρίου το 2014 και το 2017 κάνει σαφές ότι η μόνη ανταγωνιστική ελληνική μεγάλη επιχείρηση για την Ε.Ε. είναι η πτωχευμένη, απαξιωμένη και εν τέλει ξεπουλημένη σε πολυεθνικά μονοπώλια επιχείρηση. Να σημειώσουμε ότι η χώρα μας έχει επίσης κοιτάσματα χρωμίου, όπου μαζί με το νικέλιο μπορούν να παράξουν ανοξείδωτο χάλυβα και το 1982 πραγματοποιήθηκε (με επιτυχία) πείραμα στη ΛΑΡΚΟ παραγωγής αυτού, ωστόσο, στο πλαίσιο των πολιτικών της τότε ΕΟΚ, δεν προχώρησε στη δημιουργία αντίστοιχης μονάδας παραγωγής. Η ΛΑΡΚΟ όλα τα χρόνια πουλά το σιδηρονικέλιο σε ξένους ομίλους. Αυτοί παράγουν ανοξείδωτο χάλυβα και η Ελλάδα εισάγει αυτό που μπορούσε να παράγει καθετοποιημένα και να εξάγει.

Βέβαια τα ΜΜΕ στη χρεοκοπία της ΛΑΡΚΟ βλέπουν το γνωστό χιλιοπαιγμένο έργο. Τις πελατειακές σχέσεις και τους διορισμούς φίλων και εξαδέρφων, τη διαπλοκή με τη διοίκηση κάποιων συνδικαλιστών (οι οποίοι είναι της νεοφιλελεύθερης αντικρατικίστικης ΔΑΚΕ) τα προκλητικά προνόμια μερικών δεκάδων τέτοιων συνδικαλιστών, παραγόντων, στελεχών, όταν η συντριπτική πλειοψηφία των εργατών αμείβεται με μισθούς των 1000 και των 1200 ευρώ.

Το ερώτημα βέβαια προς την κυβέρνηση είναι το εξής: Σε μια περίοδο που οι ευρωπαϊκές συνθήκες έχουν χαλαρώσει, γιατί δεν επιλέγει να επενδύσει στη ΛΑΡΚΟ, να την ξανακάνει ανταγωνιστική και ταυτόχρονα να σπάσει το απόστημα των δικών της στελεχών και συνδικαλιστών που αμείβονται με 5.000 το μήνα; Γιατί επιλέγει να κλείσει άλλη μια βιομηχανία η οποία μπορεί να γίνει βιώσιμη;

Το παράδειγμα της ΛΑΡΚΟ είναι χαρακτηριστικό γιατί, παρά τις ρητορείες, ο λύκος δε μπορεί να γίνει πρόβατο. Το μοντέλο ανάπτυξης δεν μπορεί να αλλάξει από αυτούς που κερδοφορούν -άκοπα και αεριτζήδικα- από αυτό. Μια παρασιτική αστική τάξη για την οποία τα κέρδη είναι δικά της, αλλά οι ζημιές του ελληνικού δημοσίου. Μια Ευρωπαϊκή Ένωση η οποία μεθοδεύει το κλείσιμο και την παρακμή των ελληνικών επιχειρήσεων προς όφελος των πολυεθνικών ομίλων. Ένα πολιτικό, δημοσιογραφικό προσωπικό που καθυβρίζοντας το δημόσιο διορίζει, κλέβει, αρπάζει ό,τι προλάβει από αυτό. Και σαν γαρνιτούρα, μια διαπλεκόμενη συνδικαλιστική γραφειοκρατία (καμία σχέση με τη συντριπτική πλειοψηφία των συνδικαλιστών που δίνουν μάχες με αυταπάρνηση για τα εργατικά συμφέροντα), χρήσιμη για να ελέγχει τους εργαζόμενους και να συναινεί στα νεύματα της εξουσίας.

Μια αντίστροφη πορεία πρέπει να ξεκινήσει από το ξήλωμα όλου του παραπάνω πλαισίου. Για να σταματήσει το ανέκδοτο ότι η βαριά μας βιομηχανία είναι ο τουρισμός.

Antapocrisis

Άρθρο του antapocrisis

Διάβασε το »

H αβάσταχτη ελαφρότητα της βαριάς βιομηχανίας της χώρας, του τουρισμού

Newsteam 0 Comments

Εξ΄ αρχής, ο τουρισμός, είναι ένα οικονομικό μοντέλο το οποίο εξαρτάται από παράγοντες εξωτερικούς ως προς την ανάπτυξη της εγχώριας οικονομίας μιας χώρας. Είναι λοιπόν ένας φιλάσθενος οικονομικός τομέας, καθώς είναι διαρκώς εξαρτώμενος από τις διεθνείς κρίσεις (οικονομικές, γεωπολιτικές, υγειονομικές, κτλ). Τα πράγματα γίνονται ακόμη χειρότερα βάσει κάποιων ακόμη πολύ σημαντικών παραμέτρων, που είτε σχετίζονται με την λειτουργία του παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού μοντέλου, είτε οφείλονται σε κάποιες ιδιαιτερότητες της χώρας μας.

Πρώτον, μέσα στο διεθνώς παγκοσμιοποιημένο, οικονομικά και όχι μόνο, διεθνές περιβάλλον, όπου φταρνίζονται στην Κίνα και αρρωσταίνουν στην Αμερική, οι κρίσεις μεταφέρονται άμεσα, χωρίς επί της ουσίας οι χώρες να μπορέσουν να ορθώσουν έγκαιρα κάποιο ουσιαστικό τείχος προστασίας. Μια διεθνής κρίση, οποιασδήποτε σχεδόν μορφής, επηρεάζει πλέον σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό πολύ περισσότερες χώρες, αν όχι ολόκληρο τον πλανήτη, από ότι 10 ή 20 χρόνια πριν. Όπως η φούσκα των ακινήτων του 2008 που δημιούργησε  την μεγαλύτερη ύφεση των τελευταίων δεκαετιών, γεννήθηκε στην Αμερική και έπληξε τελικά την Ευρώπη, η πανδημία του Covid ταξίδεψε πολύ γρήγορα από την μακρινή Ασία στην Ευρώπη και στην Αμερική, δημιουργώντας μια πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση, κυρίως στον Δυτικό κόσμο.

Δεύτερο, το κυρίαρχο μοντέλο του φθηνού μαζικοποιημένου εκβιομηχανοποιημένου τουρισμού που έχει επιλεχθεί για την Ελλάδα, τουλάχιστον την τελευταία δεκαπενταετία, που αφορά κυρίως στα μεγάλα ξενοδοχειακά συγκροτήματα των all inclusive και των βραχιολιών, είναι ακόμη πιο επιρρεπές στην κατάρρευση μπροστά σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία, όπως η σημερινή. Οι εποχή των Γερμανών και των Γιουγκοσλάβων της Χαλκιδικής έχει περάσει ανεπιστρεπτί και η χώρα έχει προσαρμοστεί στον φθηνότερο τουρισμό των πακέτων και των προσφορών. Η τουριστική κίνηση μπορεί να αυξανόταν τα προηγούμενα χρόνια, τα τουριστικά έσοδα όμως δεν ακολουθούσαν αναλογικά την αύξηση αυτή.

Τρίτον, η τεράστια οικονομική εξάρτηση της ελληνικής οικονομίας από τον τουρισμό (αγγίζει το 30% του ΑΕΠ), δημιουργεί ασφυκτικές συνθήκες στο σύνολο της οικονομίας της χώρας. Όταν σχεδόν το 1/3 της οικονομίας εξαρτάται από έναν κλάδο, ο οποίος με τη σειρά του εξαρτάται από την διεθνή συγκυρία, δεν χρειάζεται να είσαι οικονομολόγος για να διαπιστώσεις το εξαιρετικά προβληματικό του πράγματος. Δεν χρειάζεται να ξέρεις καν οικονομικά προκειμένου να αντιληφθείς ότι στην περίπτωση που το ποσοστό από τον τουρισμό μειωθεί επικίνδυνα έστω και μία χρονιά, θα τροφοδοτήσει έναν φαύλο κύκλο, όχι μόνο συνολικότερης οικονομικής ύφεσης, αλλά περαιτέρω απορρύθμισης του τουριστικού μοντέλου. Η κατακρήμνιση της τιμής του προσφερόμενου τουριστικού προϊόντος, η αποδιοργάνωση των τουριστικών επιχειρήσεων και η ανασύσταση επί του χειρότερου της τουριστικής αγοράς, θα είναι μόνο κάποια από τα χαρακτηριστικά της επόμενης μέρας σε μια τέτοια περίπτωση. Η πρόγνωση της φετινής τουριστικής σεζόν είναι ακόμη θολή, αυτό όμως που ήδη φαίνεται είναι ότι εκατοντάδες μικρές ως επί το πλείστον ξενοδοχειακές μονάδες  έχουν βγάλει πωλητήριο και αρκετές χιλιάδες είναι αυτές που δεν θα λειτουργήσουν, ανοίγοντας την όρεξη μεγάλων ξένων ομίλων που θέλουν να μετατρέψουν την κρίση σε ευκαιρία.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση αντί να επιλέξει να εκμεταλλευτεί μακροπρόθεσμα το πλεονέκτημα της χώρας ως Covid-free, πράγμα που οφείλεται, πέρα από τους ιδιαίτερους  παράγοντες της χώρας, στην μεγάλη αυτοσυγκράτηση και πειθαρχία του κόσμου, ανοίγει τον τουρισμό με όρους αγέλης, χωρίς την ύπαρξη προληπτικών μέτρων για τους επισκέπτες, όπως την πραγματοποίηση διαγνωστικών τεστς, την απαίτηση ανοσολογικών ή άλλων υγειονομικών πιστοποιητικών, χωρίς καν την ύπαρξη ολοκληρωμένων υγειονομικών πρωτοκόλλων. Και μάλιστα την ίδια στιγμή που το δεύτερο κύμα της πανδημίας θεωρείται βέβαιο από τα πλέον επίσημα χείλη. Η απομόνωση της χώρας, λόγω της χαμηλής αεροπορικής της συνδεσιμότητας, ήταν ένας από τους σημαντικότερους  παράγοντες της χαμηλής εξάπλωσης του Covid-19, σε σύγκριση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Αν ο παράγοντας αυτός εξαλειφθεί με την είσοδο εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών, κανείς δεν εγγυάται ότι η καμπύλη της εξάπλωσης του ιού δεν θα αρχίσει να ακολουθεί μια εκθετική πορεία, που εν μέσω καλοκαιριού και δεδομένου ότι έχουν γίνει ελάχιστα για την ενίσχυση των δομών υγείας, θα κάνει τη διαχείριση του νέου κύματος ακόμη πιο δύσκολη από το πρώτο.

Είναι γεγονός ότι οικονομίες που δεν βασίζονται στα δικά τους πόδια αλλά εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικούς παράγοντες, είναι καταδικασμένες σε συνθήκες κρίσης, όπως αυτή που διανύουμε και αυτή που θα διανύσουμε, να αποσταθεροποιηθούν ακόμη περισσότερο. Η βαριά βιομηχανία της χώρας διανύει μια κρίσιμη περίοδο αβάσταχτης ελαφρότητας με άγνωστο το πότε, το πώς και σε ποιο βαθμό θα αναρρώσει. Μπροστά στο διαφαινόμενο αδιέξοδο που προϋπήρχε αλλά ειδώθηκε ευκρινέστερα με την πανδημία, θα μπορούσε να υπάρξει καταρχήν μια αναζήτηση ενός διαφορετικού τουριστικού μοντέλου, λιγότερο εξαρτημένου από τον διεθνή παράγοντα, που δεν θα μπορεί να μη σέβεται τους ανθρώπους που υπηρετεί αλλά και το υπηρετούν, τις τοπικές κοινωνίες και φυσικά το περιβάλλον, κοινωνικό και φυσικό. Και να ανοίξει η αναγκαία εδώ και χρόνια συζήτηση για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, με τη σταδιακή του απεξάρτηση από τον ξένο οικονομικό παράγοντα και την επανασύσταση μιας εγχώριας οικονομίας, που να μην αποδεικνύεται φούσκα και να καταρρέει σαν χάρτινος πύργος σε κάθε κρίση, αλλά να μπορεί στηρίζεται στα δικά της πόδια, στις δικές της παραγωγικές δυνατότητες και να σέβεται τους ανθρώπους της εργασίας που το δημιουργούν.

Antapocrisis

Άρθρο του antapocrisis

Διάβασε το »